MENU

Komentarzy (0) e-commerce, projektowanie i wdrożenia, serwisy www

Co to są makiety i jaka jest rola Projektanta UX?

Edycja przy uĹĽyciu Lumia Selfie

Zacznijmy od tego kim jest UX Designer i co to są makiety. Większość osób niezwiązanych z branżą IT zwykle nie ma pojęcia co robią i jak pracują tego typu projektanci. “Czyli piszesz strony?” albo “robisz grafikę?” – to najczęstsze reakcje na próby wyjaśnienia czym się zajmujemy. Czasami padnie stwierdzenie “Aaa… Robisz makiety?!” No właśnie, makiety. Czym one są i jaka jest właściwie rola Projektanta UX w procesie projektowania? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.

Projektujemy rozwiązanie – czyli od czego zacząć

Tworzenie koncepcji to pierwszy moment, w którym w zespole nie powinno zabraknąć Projektanta UX. Jego zadaniem jest nie tylko “wyrysowanie na makiecie” wstępnych koncepcji serwisu czy e-sklepu, ale analiza całego procesu opartego o doświadczenia i potrzeby klienta. Tutaj rolą UXa jest dokładne poznanie potencjalnych konsumentów produktu czy usługi, rynku, na którym działa firma, jej konkurencji i możliwości technologicznych jakimi dysponuje. To świetny moment na badania, desk research, customer journey mapping, analizę konkurencji, badania potrzeb użytkowników, np. poprzez wywiad IDI. Kiedy zespół projektowy posiada już wiedzę o użytkownikach, konfrontuje ją z celami biznesowymi firmy, tworząc koncepcję danego rozwiązania.

Makiety jako wizualizacja procesu

Odpowiadając na pytanie czym są makiety, można zaryzykować stwierdzenie, że obecnie to podstawowe narzędzie pracy projektanta. Mogą one zarówno swobodnie przedstawiać wstępną koncepcję danego serwisu lub bardzo precyzyjnie określać poszczególne funkcje i interakcje z użytkownikiem. Wszystko zależy od ich przeznaczenia i formy.

Makiety o niskiej szczegółowości, tzw. “Lo-Fi” (ang. low fidelity), pozwalają na wstępne i schematyczne przedstawienie poszczególnych widoków. Zazwyczaj projektowane są w odcieniach szarości z zastosowaniem umownych symboli dla określonych elementów. Służą głównie do omawiania koncepcji serwisu, konsultacji z klientem, rzadziej do badań z użytkownikami. Mogą być wykonane jako odręczny rysunek na papierze lub w programie komputerowym. Zazwyczaj charakteryzuje je relatywnie szybki czas wykonania w stosunku do makiet Hi-Fi”, a co za tym idzie, mniejsze koszty tworzenia.

Makieta Lo-Fi

Przykład makiety Lo-Fi, na której poszczególne części strony przedstawione są za pomocą symbolicznych umownych elementów graficznych

Natomiast makiety o wysokiej szczegółowości, tzw. “Hi-Fi”(ang. high fidelity) bardzo precyzyjnie odzwierciedlają działanie i wygląd serwisu. Często są kolorowe i zamiast elementów imitujących poszczególne multimedia czy funkcje, zawierają w pełni działające klawisze funkcyjne i przykładowe grafiki. Ze względu na swoją szczegółowość, są czasem mylone z gotową wersją strony. Wymagają dużo pracy projektowej, co wiąże się z dłuższym czasem ich realizacji i wyższymi kosztami. Wykonywane są praktycznie tylko w branżowych programach komputerowych. Świetnie nadają się do badań z użytkownikami, którym zwykle łatwiej jest je testować ze względu na bardzo obrazowy charakter.

Makieta Hi-Fi

Ten przykład makiety Hi-Fi pokazuje, jak bardzo szczegółowe są niektóre prototypy, co sprawia, że projekt wygląda prawie jak ostateczna grafika.

 

 

Możliwe jest także wykonie makiet, które są schematyczne w formie wizualnej, ale za to bardzo szczegółowe pod kątem interakcji i funkcjonalności. Jest to korzystne rozwiązanie, jeśli czas pracy projektantów jest ograniczony, a planowane są badania z użytkownikami. Osobom testującym stronę znacznie trudniej jest wyobrazić sobie jakieś zdarzenie na stronie, jeśli ono rzeczywiście nie występuje. Dlatego pokazanie użytkownikowi czarno białej makiety, na której brak jest kolorowych grafik, ale za to podłączone są odpowiednie interakcje, daje optymalne warunki do badań przy ograniczonych środkach.

Czy makieta to już wszystko?

Wbrew obiegowej opinii, stworzenie makiety nie jest zwieńczeniem pracy projektanta. To dopiero połowa drogi. W tym momencie powinna nastąpić weryfikacja koncepcji, sprawdzenie, czy zakładane przez projektantów rozwiązania mają racje bytu. Przygotowuje się proces badawczy, rekrutuje starannie wyselekcjonowanych “testerów” będących potencjalnymi użytkownikami strony.

Projektant UX nie tworzy makiet jako takich, ale buduje doświadczenie użytkownika w kontekście danego rozwiązania

Po części badawczej sporządza się raport ewentualnych błędów czy słabych stron serwisu i listę przygotowanych rekomendacji do zmian. Po ich eliminacji optymalnie jest przeprowadzać iteracje, czyli na zmienionych makietach przeprowadzać kolejne badania aż do momentu kiedy rozwiązanie jest w pełni użyteczne.

W praktyce często po wykryciu błędów już po pierwszych testach, projektant wprowadza zmiany w makiecie, tak, aby następny badany testował już udoskonalone rozwiązanie. Dzięki temu nawet przy ograniczonej liczbie badanych można doprowadzić do optymalnej modyfikacji rozwiązania przed jego finalnym wdrożeniem.

Nie należy zapominać, że odpowiednio przygotowana grafika jest ważnym elementem użyteczności. Nawet najlepiej funkcjonalnie przygotowany projekt można “zepsuć” nieodpowiednią oprawą graficzną. Jeśli poszczególne funkcje czy informacje na stronie będą nieczytelne, rozwiązanie będzie nieużyteczne. Dlatego ważne jest, aby UX współpracował z grafikiem i tym samym koncepcje obu specjalistów były spójne, grafika – pod względem kreacji i estetyki, projektanta UX – pod względem użyteczności.

Bardzo ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że użytkownik może znajdywać się w wielu specyficznych okolicznościach, kiedy korzysta z danej strony czy serwisu. Zadaniem UXa jest zidentyfikowanie wszystkich możliwych scenariuszy użycia. Musi wyobrazić sobie, że jest finalnym odbiorcą rozwiązania i odpowiedzieć na pytanie “a co jeśli?” Co jeśli będę korzystał z tej funkcji w pośpiechu? Co jeśli będę chciał przerwać ten proces, ale zachować już wprowadzone zmiany? Co jeśli nie chcę tu podawać swych danych albo nie dysponuję tymi informacjami? Na te wszystkie pytania musi odpowiedzieć projektant, aby każdy możliwy na stronie czy w serwisie proces, był pełny, kompletny i odpowiadał potrzebom użytkowników.

Zadaniem projektanta UX jest wczucie się w rolę użytkownika, poprowadzenie go za rękę przez określone procesy i zarządzanie jego emocjami

Zakończenie z happy endem

Praca projektanta UX i jego rola w tworzeniu serwisu jest kluczowa. To jedyny specjalista w zespole, który zwykle łączy wiele różnych kompetencji i pośredniczy między poszczególnymi etapami ewoluującego rozwiązania. W idealnych warunkach UX czuwa nad całym projektem, od koncepcji, przez rozwiązania funkcjonalne i grafikę aż do wdrożenia. Nie zawsze jest to możliwe, ale nawet wtedy, kiedy projektant może być obecny tylko na pewnym etapie projektowania serwisu, nie należy zapominać o jego wartości w procesie projektowym.

 

Komentarze

Katarzyna Rychcińska on email2
Autor artykułu:
Katarzyna Rychcińska
UX Designer - Ideacto
UX Designer w Ideacto, kreatywnej agencji eCommerce z Grupy Divante. Studiuje HCI oraz psychologię biznesu. Prywatnie entuzjastka użyteczności na pograniczu offline i online oraz UX w przestrzeni miejskiej. Wybrani klienci: Enea, Stalgast, Duka, Knauf, Ergom.